‘Ik zit met mijn handen in het haar! Ik ken haar gewoon bijna niet meer terug. Ze is de laatste tijd zo veranderd. En opstandig dat ze is!’ Veel ouders met tieners klinkt dit niet onbekend in de oren. Kinderen worden pubers en hun gedrag verandert. Je tiener gedraagt zich niet zoals je dat als ouder graag zou zien. Daarbij komt dat de invloed die je als ouder hebt ook nog eens afneemt. Wat nu? Er komt een moment dat je als ouders vanaf de zijlijn moet gaan functioneren als een soort coach. Maar dat is niet eenvoudig! Door de bezorgdheid, onzekerheid en door het gevoel van onmacht willen ouders grip houden op hun tiener. Door die onmacht zien we vaak dat ouders gezag uitoefenen op een autoritaire manier. Met andere woorden: de teugels worden nog eens extra aangehaald. Helaas heeft deze aanpak vaak tot gevolg dat de tiener zich nog meer gaat afzetten. Daar tegenover staat dat de ouders nog meer op hun strepen gaan staan. Vervolgens zet de tiener zich weer af en daarmee is de cirkel rond.
Botsing of afwijzing?
In veel gevallen ervaren tieners deze ‘botsingen’ als afwijzing. Wanneer ouders vanuit een, weliswaar goedbedoelde, autoritaire houding met hun tiener omgaan, voelt dat voor de tiener als ‘ze begrijpen me niet’ en ‘mijn ouders nemen me niet serieus’. Een tiener is op zoek naar wie hij eigenlijk is, naar wie hij wil zijn. Wanneer een tiener tijdens deze zoektocht (constant) afgewezen wordt, zal hij een negatief zelfbeeld ontwikkelen. Met alle gevolgen van dien.
Tuchtigen vanuit liefde
Toch is het belangrijk dat een tiener leert omgaan met gezag. Dat hij leert respect te hebben en dit ook te tonen. De vraag die dan rijst is ‘hoe leer je als ouder je tiener omgaan met gezag, gehoorzaamheid en respect zonder dat je hem of haar afwijst?’ In Hebreeën 12:5-13 lezen we over de tucht. Tucht is niet het geven van straf, maar het is een maatregel om te corrigeren zodat de getuchtigde in de toekomst beter zal functioneren. Ouders die hun tieners tuchtigen, laten hen zien dat zij vanuit de liefde met hen bezig zijn. Ook al lijkt de tuchtiging op het moment zelf niet zo leuk (vers 11), het heeft wel nut! Namelijk het deel krijgen aan Zijn heiligheid en het dragen van vrucht (vers 10). Op deze manier wordt de tiener die ‘kreupel’ is toch in een recht spoor gehouden opdat hij er niet vanaf valt en opdat wat ‘kreupel’ is geneest (vers 12 en 13).
Bevestig!
Naast het tuchtigen is het goed een tiener te bevestigen wanneer hij iets goed doet. Maar hoe doe je dat nu? Vanuit onze ervaring met tieners, hebben we een aantal praktische tips op een rijtje gezet:
· Denk na over de manier waarop je de liefde voor je tiener concreet kunt uiten. In gesprekken met tieners komen we veel tieners tegen die zich ‘afgewezen’ en ‘niet begrepen’ voelen door hun ouders waardoor ze denken dat hun ouders niet van hen houden.
· Liefde moet onvoorwaardelijk zijn. Laat dus aan je tiener zien dat je van hem houdt door onderscheid te maken tussen persoon en gedrag. Met andere woorden: wijs het gedrag af en niet de persoon.
· Vergelijk je tiener niet met andere tieners zoals broers of zussen (Spreuken 22:6).
· Liefde vraagt tijd en aandacht. Ondanks dat iedereen het druk heeft, is het toch noodzakelijk tijd te investeren in het leven van je tiener. Ga bijvoorbeeld eens een weekendje weg met je tiener. Ga winkelen met je dochter of ga naar een sportwedstrijd met je zoon.
· Liefde moet worden geuit. Het moet handen en voeten krijgen en op een subtiele manier worden gebracht. De meeste tieners willen niet meer geknuffeld worden, maar hebben wel de behoefte aan lichamelijke aanraking en genegenheid. Even een hand op de schouder of even stoeien. Of iets lekkers brengen als ze boven bezig zijn met hun huiswerk...het zijn kleine dingen die ervoor zorgen dat tieners zich geliefd voelen.
· Veel tieners begrijpen vaak zelf niet wat er in hen gebeurt en waarom zij zich zo gedragen. Daarbij komt dat ouders hen ook niet begrijpen. Het is dus belangrijk dat je als ouder gaat investeren in het begrijpen van je tiener. Alleen al het feit dat je daar moeite voor doet is heel belangrijk!
· Leer naar je tiener te luisteren. Door te luisteren creëer je betrokkenheid en laat je zien dat je de ander waardevol vindt. Luister ook eens een keer zonder direct met antwoorden klaar te staan. Tieners zijn vaak bang voor de reactie van hun ouders waardoor ze zwijgen. De ouders zijn dan vaak de laatsten die ‘het nieuws’ horen. Werk daarom aan het vertrouwen, aan de relatie.
· Neem je tiener serieus. Tieners zijn nog bezig zich overal een mening over te vormen. Hierin kunnen ze heel zwart-wit zijn. Schiet hun denkbeelden en meningen niet direct af, maar probeer te luisteren en de relatie te zoeken.
Bewandel deze weg altijd biddend en volgens de principes van God. Tieners moeten er niet voor kiezen om te gehoorzamen omdat hun ouders hen domineren, maar omdat ze zelf willen worden als hun ouders: mensen die God met liefde dienen wanneer zij in huis zijn, onderweg zijn, nederliggen en opstaan (Deuteronomium 6:7).
nieuwsbrief Chris April 2006
Petra Spruyt | 
