Kinder- en Tienerpastoraat: hoe ver reikt uw verantwoordelijkheid?

Misschien herkent u het wel: een kind dat net wat meer aandacht vraagt dan een ander. Of een jongere die het moeilijk heeft en duidelijk behoefte heeft aan een goed gesprek. Dat is aan u wel besteed! Maar dan blijkt dat ‘uw schaapje' méér nodig heeft. De vragen rijzen. Naar wie verwijst u door? En tot hoe ver reikt uw verantwoordelijkheid eigenlijk?

Iedere persoon in de gemeente heeft een pastorale verantwoordelijkheid. Hoe deze verantwoordelijkheid wordt ingevuld, verschilt per persoon. God kan iedereen op een andere manier gebruiken (1 Kor. 12:4-6). In de praktijk betekent dit dat we omzien naar elkaar, bij elkaar betrokken zijn, met elkaar in gesprek gaan, samen Bijbelstudies houden en met en voor elkaar bidden.

Deze verantwoordelijkheid hebben we als volwassenen richting elkaar, maar ook richting de kinderen en jongeren die deel uitmaken van onze gemeente. In deze dagelijkse omgang kunt u tegen situaties aanlopen waarbij duidelijk is dat een kind of jongere meer nodig heeft dan aandacht, liefde en zorg.

Doorverwijzen
Wanneer blijkt dat een probleem te groot wordt voor een ‘gewoon' gemeentelid, is verdere actie noodzakelijk. Er moet hulp worden geboden door meer ervaren personen. Concreet kan dit betekenen dat u met de persoon die binnen uw gemeente verantwoordelijk is voor kinder- en tienerpastoraat in gesprek gaat (of van het volwassenpastoraat als uw gemeente geen kinder- en tienerpastoraat biedt). Samen met hem bekijkt u wie de best passende hulp kan bieden of naar welke organisatie het best kan worden doorverwezen.

Ga vervolgens met het kind* in gesprek en vertel eerlijk dat u hem of haar niet verder kunt helpen. Voor het kind moet als een paal boven water staan dat zijn welbevinden voorop staat en dat het daarom beter is dat iemand anders de zorg overneemt. Doorverwijzen betekent echter niet dat het contact tussen u en het kind verdwijnt. Er is een vertrouwensband ontstaan en vanuit die relatie kunt u nog heel veel voor het kind betekenen. Blijf daarom de persoon waar hij terecht kan voor een spelletje, een lekker bakje thee en een goed gesprek.

De rol van de gemeente
Pastoraat is een wezenlijk onderdeel van het gemeente-zijn. Alhoewel het woord pastoraat in de Bijbel niet voor komt, is het wel degelijk een Bijbels begrip. Pastoraat komt uit het Latijn en betekent herderschap. Iemand die pastoraat biedt, is dus een herder en pastoraat is de zorg van de herder voor zijn kudde. Iedere kudde heeft over het algemeen ook lammetjes (kinderen) in zijn midden. Kinderen hebben herders nodig, in de Bijbelse zin van het woord. Een herder die enerzijds hun ouders ondersteunt en die hen anderzijds begeleidt in hun kind-zijn en helpt bij de obstakels die ze in hun leven tegenkomen.

Dit betekent dat het kinder- en tienerpastoraat binnen de gemeente een plek moet hebben. Ook Jezus Zelf hecht veel belang aan kinderen en hun positie in de kudde. In Mattheüs 18 stelt Hij kinderen ten voorbeeld aan Zijn discipelen en geeft Hij aan dat zij moeten worden als kinderen omdat ze anders het Koninkrijk niet zullen binnenkomen. Kortom, kinderen horen er volledig bij!

Grenzen
Het is voor iedere hulpverlener, professioneel of niet, belangrijk zijn grenzen te kennen én deze te respecteren. Dit geldt dus ook voor u als pastoraal medewerker of ‘gewoon' gemeentelid. Daarnaast is het goed om te erkennen dat er ook grenzen zijn aan uw verantwoordelijkheid. Iedere persoon is verantwoordelijk voor zijn eigen leven, ook al zijn we nauw betrokken bij de ander (Gal. 6:2-5). Wees niet bang om met iemand te spreken wanneer u tegen uw grenzen aanloopt of advies nodig hebt. Ieder mens heeft iemand nodig - een meer ervaren gemeentelid of collega - aan wie hij zich kan spiegelen, waar hij mee kan overleggen en bij wie hij terecht kan voor Bijbels onderbouwd advies.
  
Maatwerk
Het opzetten en bieden van kinder- en tienerpastoraat is maatwerk. Hulp en advies is hierbij geen overbodige luxe. Wanneer u meer informatie wilt over het opzetten van kinder- en tienerpastoraat binnen uw gemeente, verwijzen we u naar de reader ‘Kinder- en Tienerpastoraat' van Chris die te bestellen is via http www.dehoopshop.nl. U kunt Chris ook uitnodigen voor een voorlichting over dit onderwerp. Bent u pastoraal werker - of wilt u dit worden - en hebt u behoefte aan onderwijs? Volg dan de cursus Kinder- en Tienerpastoraat van Chris!

*Waar in dit artikel gesproken wordt over ‘het kind', kan ook ‘de jongere' gelezen worden.