Eigenwaarde van kinderen en jongeren verbeteren

Mensen zijn uniek: van ieder van ons is er maar één. Toch hebben kinderen en jongeren vaak het verlangen om op een ander te lijken. Ze hebben het gevoel dat zichzelf zijn niet goed genoeg is. Ze zijn onzeker over zichzelf en denken dat ze lelijk zijn of niets kunnen. Hoe kunt u hen helpen hun eigenwaarde verbeteren?

God ziet de mens als sieraad van de schepping: "Wat is dan de sterveling, dat U aan hem denkt, en het mensenkind, dat U naar hem omziet? Toch hebt U hem weinig minder gemaakt dan de engelen en hem met eer en glorie gekroond. U doet hem heersen over de werken van Uw handen, U hebt alles onder zijn voeten gelegd" (Psalm 8:5-7, Herziene Statenvertaling). Voor God is de mens van grote waarde, een waarde die wij in kinderen moeten bevestigen.

Positief bevestigen
Vaak geloven we dat kinderen wel weten dat wij van hen houden en hen waarderen, maar helaas is onze liefde voor hen minder vanzelfsprekend dan we denken. Dit geldt zeker voor jongeren. Door alles wat er met hen gebeurt in de puberteit, hebben ze een erg wisselend zelfbeeld. Het minste of geringste kan hen uit balans brengen. Juist dan is het belangrijk om hen positief te bevestigen, zodat ze zeker weten dat zij ook voor u van grote waarde zijn.

Correctie
Volwassenen hebben nogal eens de neiging om vooral te reageren op wat er níet goed gaat. Op het moment dat een kind* zich misdraagt, vinden we het belangrijk om dat te benoemen. Het moet immers niet nog eens gebeuren. We roepen het kind bij ons, zorgen ervoor dat we zeker weten dat het ons hoort en zeggen dan dat bepaald gedrag nóóit meer vertoond mag worden. Hoe ouder ze worden, hoe langer de ‘preken' vaak duren.

Reden
Natuurlijk is corrigeren belangrijk, maar leg wel uit waarom het gedrag van het kind niet goed is. Zo zal hij of zij gaan zien dat de correctie nodig is om beter te kunnen functioneren. Het moet duidelijk zijn dat uw correctie een reden heeft en dat uw correctie niet te maken heeft met wat het kind ís, maar met wat het dóet.

Wél goed
Kinderen worden dus meestal aangesproken op wat ze niet goed kunnen of doen. Maar wat doen we als ze iets wél goed doen? Roepen we ze dan ook bij ons, kijken we ze diep in de ogen en vertellen we dat aan hen? Waarschijnlijk niet. Mensen die deze tactiek gaan toepassen, vertellen later vaak dat kinderen in eerste instantie schrokken omdat ze bang waren dat ze iets verkeerd hadden gedaan. Leer om het goede te benoemen: natuurlijk zegt u er wat van als een kind liegt, maar vertel dan ook hoe blij u bent als het de waarheid vertelt. En ook als er niets positiefs te melden is over het gedrag van een kind is het belangrijk om hem/haar positief te bevestigen.

Camoufleren
Hoe kunt u nu weten of een kind een goed of slecht zelfbeeld heeft? Helaas is daar geen duidelijk antwoord op te geven. Sommige kinderen lopen rond met afhangende schouders, maar veel anderen camoufleren hun echte gevoelens. Ze kunnen stoer en/of heel populair doen, waardoor ze het risico lopen dat hun nood verborgen blijft.

Positieve woorden
Het goede nieuws is dat u vandaag al kunt helpen om hun zelfbeeld te verbeteren, gewoon door uw eigen houding te veranderen. Als Nederlanders hebben we nogal eens de neiging om wat goed gaat normaal te vinden en vooral te mopperen op de dingen die fout gaan, maar dat patroon kunt u doorbreken. Het is misschien even wennen, maar het is de moeite meer dan waard. Kinderen zullen uw positieve woorden niet snel vergeten!
 
*Waar in dit artikel ‘kind' wordt gebruikt, kan ook ‘jongere' gelezen worden.